Python là gì?
Python là ngôn ngữ lập trình bậc cao, cú pháp gần với tiếng Anh nên dễ đọc, dễ học. Python được dùng rộng rãi cho web (Django, FastAPI), phân tích dữ liệu, AI, tự động hoá và viết script hằng ngày.
Cài đặt Python
Tải bản Python 3 mới nhất tại python.org. Trên Windows, khi cài nhớ tích ô "Add Python to PATH" để gọi được lệnh python từ terminal.
Kiểm tra cài đặt thành công bằng lệnh:
python --version
Trên macOS và Linux, lệnh thường là python3 thay cho python.
REPL – chế độ tương tác
Gõ python trong terminal (không kèm tên file) sẽ mở REPL (Read – Eval – Print – Loop). Mỗi dòng bạn gõ được chạy ngay và in kết quả, rất hợp để thử nhanh một câu lệnh.
>>> 2 + 3 5 >>> "Xin chào".upper() 'XIN CHÀO' >>> exit()
Chạy một file .py
Với chương trình dài, ta viết code vào file có đuôi .py rồi chạy bằng lệnh python kèm tên file:
# file hello.py
print("Xin chào Kavoria!")python hello.py
Python chạy lần lượt từng dòng từ trên xuống dưới. Gặp lỗi ở dòng nào thì chương trình dừng ở dòng đó và báo lỗi.
Hàm print – in ra màn hình
print in một hoặc nhiều giá trị, mặc định ngăn cách bằng dấu cách và xuống dòng ở cuối.
print("Tuổi:", 18) # Tuổi: 18
print("a", "b", "c", sep="-") # a-b-c
print("Không xuống dòng", end="")Hàm input – nhận dữ liệu từ bàn phím
input hiển thị lời nhắc, chờ người dùng gõ và nhấn Enter, rồi trả về chuỗi (str). Muốn tính toán phải đổi sang số.
ten = input("Bạn tên gì? ")
tuoi = int(input("Bạn bao nhiêu tuổi? "))
print("Chào", ten, "- năm sau bạn", tuoi + 1, "tuổi")Chú thích (comment)
Chú thích giúp giải thích code cho người đọc, Python bỏ qua khi chạy.
# Đây là chú thích một dòng x = 10 # chú thích cuối dòng """ Chuỗi nhiều dòng thường dùng làm mô tả cho file, hàm hoặc lớp (docstring). """
Ghi nhớ
- Python chạy code từ trên xuống dưới. - REPL để thử nhanh, file .py để viết chương trình hoàn chỉnh. - input luôn trả về chuỗi, cần int() hoặc float() để tính toán. - Viết chú thích khi code chưa tự giải thích được ý định.